Sanal Kumar Bağımlılığı
Kumar; kazanç amacıyla oynanan kar ya da zararla sonuçlanan şans oyunlarının tümü olarak açıklanabilir.
Kumar bağımlılığı ise; kişinin günlük yaşamını, aile ilişkilerini, sosyal hayatını, psikolojisini etkileyecek şekilde kumar oynaması, bu konuda kontrol edilemez bir istek yaşaması, kumar oyununa erişemediği takdirde de yoksunluk yaşaması şeklinde açıklanabilir.
Kumar denildiğinde genellikle akla kumarhaneler gelirken, günümüzde sanal ortamlarda oynanan kumar oyunları yaygınlaşmıştır. Bunun nedeni ise kolay erişilebilir olması, ev iş gibi ortamlarda rahatça oynanabiliyor olması, sanal ortamda yatırılan paranın kayıp gibi algılanmaması, hızlı sonuçlar vermesi ve bonus- deneme bonusu- freespin gibi oyunun içinde kalmayı sürdüren cezbedicilerin olması ile açıklanmaktadır.
Sanal Kumar Bağımlılığı Nasıl Anlaşılır?
Sanal kumar bağımlılığı belirtileri arasından en az 4 ünün olması yüksek oranda bağımlılığı işaret ediyor olabilir. Eğer böyle bir durum var ise profesyonel destek almak önemlidir.
-
- Kumar oynarken daha fazla heyecan kazanmak için artan miktarlarda para yatırma ihtiyacı duyma
-
- Kumar aktivitesini durdurmaya veya azaltmaya çalışırken huzursuz olma veya çabucak öfkelenebilme
-
- Kumar oynama davranışını kontrol etme, azaltma veya sonlandırma çabalarında defalarca başarısızlık yaşama
-
- Sürekli olarak kumarla ilgili düşüncelere dalma (örneğin; geçmiş kumar deneyimlerini tekrar tekrar düşünme, bir sonraki kumar seansını planlama veya kumar için para bulma yollarını kurgulama)
-
- Genellikle, duygusal olarak zorlandığında (örneğin; umutsuz, suçlu, stresli, depresif durumlar) kumar oynama eğiliminde olma
-
- Kumar oynayarak para kaybettikten sonra, kaybını telafi etme umuduyla sıklıkla oynamaya devam etme
-
- Kumar oynama durumunu gizlemek için yalan söyleme
-
- Kumar oynaması sebebiyle önemli bir kişisel ilişkisini, işini, eğitim olanaklarını veya kariyer fırsatlarını riske atma ya da kaybetme ile karşı karşıya kalma
-
- Kumar oynayarak içine düştüğü maddi zorluklardan çıkabilme umuduyla başkalarından finansal yardım bekleyen bir durumda olma
Sanal Kumar Bağımlılığının Tedavisi Var Mı?
Sanal kumar bağımlılığının tedavisi vardır. Diğer bağımlılıklarda olduğu gibi, sanal kumar bağımlılığında da ödül merkezlerindeki dopamin salınımının değişmesi, bağımlılığın gelişmesindeki en önemli etmenlerden biridir. Daha çok davranışsal bağımlılık olarak değerlendirilen ve toplumun genelinde irade meselesi, ahlaki zayıflık, karakter zayıflığı şeklinde yorumlanan kumar/ sanal kumar bağımlılığı, tedavi edilebilen bir sorundur.
Sanal Kumar Bağımlılığının Tedavisi
Sanal kumar bağımlılığının nasıl tedavi edildiği hem bu konuda sorun yaşayan kişinin hem de ailesinin cevap aradığı bir sorudur. Sanal kumar bağımlılığı tedavi edilebilen bir durumdur ve tedavisinin çok boyutlu ele alınması gerekmektedir. İlaç tedavisi, bireysel terapi, grup terapileri, aile görüşmeleri, aile grup terapileri birlikte ele alınmalıdır.
Günümüzde kumar bağımlılığı sorununa yönelik özel bir ilaç bulunmamaktadır. Bununla birlikte değişen dopamin mekanizmasının düzenlenmesi amacıyla bazı ilaçlar tedavide kullanılmaktadır. Bu ilaçların alanında uzman hekimler tarafından yazılması gerekmektedir. Yapılan bir çok çalışma tek başına ilacın, sanal kumar bağımlılığın tedavisi için yeterli olmadığını göstermektedir. Bu sorunu yaşayan bireyin, bu süreci bireysel terapilerle devam ettirmesi önemlidir. Bu bireysel terapilerin de alanında uzaman psikologlar tarafından yapılıyor olması gerekmektedir.
Psikoterapilerde genellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ekolü tercih edilmektedir. Bilişsel davranışçı terapi ile ‘Bunu da kazanayım artık oynamayacağım. Bir öncekini kaybettim bunu kesin kazanacağım. Bugün şanlı günümdeyim, kesinlikle oynamam lazım. Burası benim tek para kazanabileceğim yer. Bonuslarla oynamam o kadar da sorun değil, nasılsa bonus.’ gibi bireyi oynamaya iten düşünceler ele alınır. Bu düşünceler belirdiğinde, neler yapılabileceği değerlendirilir; istekle başa çıkma yöntemleri oluşturulur. Duyguların (kızgınlık, mutsuzluk, öfke, utanç gibi) sanal kumar oynama üzerinde önemli etkisi olduğunu gösteren bir çok çalışma bulunmaktadır. Bireysel terapilerde BDT ile bu duygu ve duyguların beraberinde gelen düşünceler ele alınır. Terapist eşliğinde bu duygu ve düşünceler ile başa çıkma mekanizması öğrenilir. Kabullenmeyi öğrenme, dürüst olmayı öğrenme, oynamaya neden olabilecek riskli durumları tanıyabilme ve tekrar oynamamaya başlamak için neler yapılması ya da yapılmaması gerektiğini öğrenme gibi konular da bireysel terapilerde ele alınan konulardandır.
Bireyler bazen tedaviye ilişkin ikilemler yaşayabilmektedir. Aynı zamanda tedavi sürecinde de kişinin motivasyonunda da değişim gözlemlenebilmektedir. Böyle durumlarda bireysel görüşmelerde motivasyonel görüşme tekniklerinden faydalanılmaktadır. Bu teknik ile birey değişimin merkezinde bulunur, yaşadığı ikilemleri terapist ile birlikte değerlendirir.
Sanal kumar bağımlılığının sonuçları aile ilişkilerini de etkilemektedir. Aile içinde çatışmaların artması, oynamaya bağlı bireyin yalan söylemesi, ekonomik sorunların çoğalması gibi durumlar sanal kumar bağımlılığının sonuçlarındandır. Bu nedenle sanal kumar bağımlılığının tedavisinde, ailenin de sürece dahil edilmesi; tedavinin etkililiği açısından önemlidir. Ailelerle yapılan görüşmelerde, bağımlılık sorunu bulunan bireye nasıl davranılması gerektiği neler yapılması ya da nelerin yapılmaması gerektiği, çatışmaları çözüp ateşkesin nasıl sağlanacağı, para yönetiminin nasıl olacağı gibi konular ele alınmaktadır. Yapılan çalışmalar tedavi sürecinde ailenin de etkin rol oynamasının, iyileşme sürecine olumlu etkisi olduğunu göstermektedir.
Sanal kumar bağımlılığının tedavisinde grup terapileri de oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Grup terapilerinde esas hedef, benzer sorunlar yaşayan kişilerin bir araya gelerek, birbirlerinin olumlu deneyimlerinden yararlanmalarını sağlamak; bu süreçte yaşadıklarının sadece kendilerinin yaşamadıklarını fark etmelerini sağlamaktır. Benzer şekilde aileler için de aile grupları bulunmaktadır.
Kumar bağımlılığından kurtulmak görüldüğü gibi alanında uzman kişilerin müdahalesi ile birlikte mümkündür. Novis Psikoloji’de de bağımlılık alanında uzun yıllar çalışmış uzmanlar kumar/ sanal kumar bağımlılığının tedavisi ve tekrarının önlenmesi, aile ilişkilerinin düzenlenmesi, kaybolan güvenin sağlanması gibi konuların çalışıldığı bireysel görüşmeler, grup terapileri, aile görüşmeleri yapmaktadırlar.
