Şema Terapi
Şemalar, çocuklukta ya da ergenlikte karşılanmayan ihtiyaçlar sonucunda oluşan ve yaşam boyunca tekrar eden duygu, düşünce ve davranış kalıplarıdır. Şema terapi, Jeffrey E. Young tarafından 1980’lerin sonunda kronik yaşam problemleri ile başa çıkmayı hedefleyen bütüncül bir psikoterapi yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Şema terapide insanların duygu ve düşüncelerine yön veren kendini ve dünyayı algılayış biçimine dair işlevsel olmayan kalıplaşmış inançlarını ortaya çıkarmak ve bu inançları değiştirmek hedeflenir. Genellikle çocukluk ya da ergenlik döneminde aile ya da bakım verenleri arasında bir takım karşılanmamış ihtiyaçlar ile ortaya çıkar. Şema terapi kişinin kendine dair olumsuz kalıpların (ben aptalım, başarısızım vb) nerede ve ne zaman ortaya çıktığı ile ilgili farkındalık kazandırmayı hedefler.
Terapide kişiler kendileri ve diğerleri hakkında gelişen işlevsiz inançları ve davranış kalıplarını fark eder ve onlarla nasıl sağlıklı bir biçimde başa çıkabileceğini öğrenir. Kronik ilişki problemleri, kişilik bozuklukları, alkol-madde kullanım bozukluğu, kumar bağımlılığı, anksiyete, mükemmeliyetçilik gibi problemlerin tedavisinde kullanılır. Şemalar 18 adettir ve Jeffrey Young tarafından tanımlanmıştır. Bu şemalar: Terk Edilme/İstikrarsızlık, Güvensizlik/Kötüye Kullanılma, Duygusal Yoksunluk, Kusurluluk/Utanç, Sosyal İzolasyon/Yabancılaşma, Bağımlılık/ Yetersizlik, Hastalıklar ve Tehditler Karşısında Dayanıksızlık, İç içe Geçme/ Gelişmemiş Benlik, Başarısızlık, Hak Görme/Büyüklük, Yetersiz Özdenetim, Boyun Eğicilik, Kendini Feda, Onay Arayıcılık, Karamsarlık, Duyguları Bastırma, Yüksek Standartlar, Cezalandırıcılık olarak ayrılmaktadırlar.
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi Bilişsel davranışçı psikoterapi (BDT), kişinin kendisini ve diğerlerini algılayış biçiminin, düşüncelerinin ve duygularının davranışlar üzerindeki etkisini incelemektedir. 1960’lı yılların ortalarından itibaren sıkça başvurulan terapi yöntemlerinden biridir. Bilişsel davranışçı terapi, kişinin şu anki problemleri devam ettiren olumsuz düşünceler yerine yeni bir bakış açısı sağlayarak gerçekçi ve olumlu alternatif düşünce biçimleri öğretirken bir yandan kalıcı davranış değişikliği oluşması konusunda yeni beceriler sağlar. Depresyon, kaygı bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk, yeme bozuklukları, sosyal anksiyete, alkol-madde kullanım bozuklukları, cinsel işlev bozuklukları gibi pek çok alanda bilişsel davranışçı terapi ile etkin bir tedavi sunmaktadır.
EMDR
Motivasyonel Görüşme
Motivasyonel görüşme tekniği davranış değişikliğini ortaya çıkarmak amacıyla danışan merkezli danışmanlık biçimidir. Ambivalansı (ikilemi) keşfetmek ve çözmek odaklıdır. Kararsızlık yaşayan bireylerde kullanılan bir yöntemdir. Sigara, alkol, madde kullanım bozukluğu, kumar oynama bağımlılığında, eyleme geçmekte zorlanan kişilerde kullanılan ve etkisi bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir. Motivasyon kazandırma tedavinin ilk basamağıdır. Bireylerin sorunlarını anlamlandırmasına ve değişmek için eyleme geçmelerine yardımcı olan bir yaklaşım biçimidir. Bağımlılık tedavisinde etkisi kanıtlanmış bir yaklaşımdır.
Cinsel Terapi
Cinsel terapi, cinsel problemler konusunda eğitim alan psikiyatrist ve psikologlar tarafından cinsel açıdan problemleri olan kişiler ya da çiftlere uygulanan terapi çeşididir. Cinsel işlev bozukluklarından dolayı bozulan ruhsal dengeyi sağlamak, yeniden cinsel eğitim vermek, duygu ve düşünceler arasındaki ilişkiyi fark etmek, cinselliğe dair yanlış inançları değiştirmek hedeflenmektedir. Terapiye evli, nişanlı, bekar, birlikte yaşayan, boşanmış, ayrılmış farklı yaş gruplarından kişiler başvurabilmektedir. Kişi ya da kişilerle görüşerek problemin kaynağının bulunması ve olası nedenlerle beraber değerlendirilmesi sonucunda uygulanacak ilaç ya da psikoterapiler seçilir. Dünyada 1970’lerden beri cinsel terapi vajinismus, erken boşalma, sertleşme problemleri, orgazm bozuklukları, cinsel isteksizlik gibi cinsel işlev bozukluklarını büyük ölçüde tedavi etmektedir. Cinsel terapi problemin şiddetine göre 3-4 ay aralığında sürmektedir. Ancak bazı durumlarda bu süre değişiklik göstermektedir.
Aile ve Çift Terapisi
Aile ve çift terapisi; değişim ve gelişimi sağlamak adına aileler, çiftler ve partnerler arasındaki ilişki dinamiğinin incelendiği psikoterapi yöntemidir. Aynı zamanda ‘evlilik ve aile terapisi’ veya ‘aile terapisi’ olarak da bilinirler. Aile ve çift terapisi üzerine eğitim almış psikoterapistler çiftin ve ailenin arasındaki davranış kalıplarını inceler ve işlevsiz olan kalıpları dönüştürmeyi hedefler.
Kişiler zaman zaman ilişkilerinde çatışmalar ve doyumsuzluklar yaşayabilirler. Bu çatışmalar ile beraber zorlu ve sıkıntılı dönemler yaşanabilir. Bu yaklaşım ilişki doyumunu arttırmayı, çatışmayı çözmeyi, farkındalığı ve davranış değişikliklerini hedefler.
