Erken Boşalma
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) tanımlamasına göre cinsellik, fiziksel, duygusal, entelektüel ve sosyal yönlerin kişiliği, iletişimi ve aşkı zenginleştirici etkilerinin bileşiminden oluşur.
İnsanın cinsel davranışlarının temellerini, kadın ve erkeğin cinsel yanıt döngülerini detaylı bir şekilde bilimsel yöntemlerle araştıran Masters ve Johnson’a göre bu yanıt döngüsü 4 evreden oluşmaktadır. Bu 4 evre sırasıyla uyarılma, plato, orgazm ve çözülme evresidir.
Erkeklerde ve kadınlarda uyarılma evresi, herhangi bir psikolojik ya da cinsel uyarılma sonucu ortaya çıkabilmektedir. Cinsel uyarımın şiddeti cinsel gerilim ile doğru orantılıdır. Uyaranın yoğunluğuna, süresine, kişinin fiziksel ve psikolojik durumuna göre kısa, uzun ya da aralıklarla sürebilir. Bu uyarım, kişinin cinsel gereksinimini karşılayacak düzeyde ise, erkekte bu durum fizyolojik olarak karşılık bularak penis sertleşmesi ile gerçekleşmektedir.
Etkili cinsel uyarının devam etmesi durumunda, uyarılma evresinin ardından gelen plato evresinde cinsel gerilim yükselir ve giderek kişinin orgazma geçebileceği uç noktaya ulaşır. Plato evresinin süresi büyük oranda uyarının etkililiğine ve cinsel gerilim artışının bireysel dürtü ile desteklenmesine bağlıdır. Erken boşalması olan erkeklerde bu evre aşırı kısadır.
Bir sonraki evre olan orgazm; süre açısından en kısa, cinsel haz açısından en yoğun yaşanan evredir. Orgazm erkekte iki bileşenden meydana gelir: Emisyon ve boşalma. Emisyon yani erkeklerin boşalmanın kaçınılmazlığı olarak algıladığı duyum, iç üreme organlarının refleks kasılmasından ibarettir. Haz duygusu ve bu kasılmalarla ilişkili olarak da emisyon aşamalarından sonra boşalma gerçekleşmektedir.
Çözülme son evredir. Her iki cinste de orgazmın ya da orgazm olmamışsa platonun ardından fizyolojik değişikliklerin aynı sırayı takip ederek kaybolduğu, yani kişinin uyarılmadan önceki haline döndüğü evredir. Kadınların tekrar cinsel döngüyü başlatması için herhangi bir şekilde bekleme dönemine girmedikleri; ancak erkeklerin tekrar bu döngünün başlatılması için refrakter (çekilme) dönemini gerçekleştirmesi gerekmektedir.
Günümüzde kullanılan tanı sistemleri, Masters ve Johnson tarafından tanımlanan evrensel ve biyolojik cinsel yanıt döngüsünü temel alarak, bu döngüdeki sapmaları “cinsel işlev bozukluğu” olarak değerlendirmektedir.
Cinsel işlev bozukluklarının temel özellikleri cinsel uyarıma yanıt vermede yetersizlik ya da cinsel ilişki sırasında ağrı deneyimidir. İşlev bozukluğu, genellikle cinsellikle ilişkili öznel zevk ya da istek hissinde veya nesnel olarak performansta bozulma olarak tanımlanabilir. Çiftler arasında gerginlik ve ilişki sorunlarına yol açabilen ve sıklıkla karşılaşılan cinsel işlev bozukluklarından biri erken boşalmadır.
Erken Boşalma Nedir?
Erken boşalma, cinsel aktivite sırasında boşalmanın genetik, psikolojik, kronik prostatik, hormonsal sorunlar nedeniyle istenilenden daha erken gerçekleştiği cinsel işlev bozukluğudur. ,
Erken boşalma, cinsel birliktelik esnasında kontrolsüz bir şekilde, istenilen zamandan önce boşalması durumudur.
Uluslar Arası Cinsel Tıp derneğinin 2013 yılındaki bildirgesine göre de erken boşalmayı; her zaman veya hemen her zaman vajinal birleşmeden sonraki 1 dakika içinde gerçekleşen boşalma ile karakterize, ilk cinsel deneyimden itibaren var olan ya da yeni bir stresli olayın ardından boşalma gecikmesinde değişikliğin meydana geldiği, tüm veya neredeyse tüm vajinal birleşmelerde boşalmayı geciktirememenin olduğu, ayrıca stres, sıkıntı, hüsran ve/veya cinsel yakınlaşmadan kaçınma gibi olumsuz bireysel sonuçların eşlik ettiği bir erkek cinsel işlev bozukluğu olarak tanımlamaktadır.
Erken boşalma, yaygın bir cinsel işlev bozukluğudur. Bu sorunu çiftlerin cinsel birlikteliklerinin tatmin edici bir şekilde sonlanmamasına ve çiftlerin ilişkilerinin bozulmasına neden olmaktadır.
Erken Boşalma Türleri Nelerdir?
Erken boşalma, çeşitli türleri, sınıflandırması olan bir cinsel sorun olup türünün saptanabilmesi, sorunun netleşebilmesi ve tedavinin şekillenebilmesi açısından önemlidir.
1. Yaşam Boyu Erken Boşalma: Erkeğin; cinsel aktivite başlangıcından itibaren erken boşalma sorunu yaşamasıdır. Primer erken boşalma olarak da tanımlanmaktadır. Bu durum genellikle psikolojik veya biyolojik faktörlere bağlı olabilmektedir.
2. Edinsel (Kazanılmış) Erken Boşalma: Erkeğin; cinsel yaşamının bir noktasında normal boşalma süresine sahipken, daha sonra erken boşalma sorunu yaşamasıdır. Erkek, şikayetler başlamadan önce genellikle normal boşalma tecrübesine sahipken şikayetler ani ya da kademeli olarak ortaya çıkabilmektedir. Fiziksel hastalıklar, ruhsal ya da ilişkisel sorunlar nedeniyle bu erken boşalma türü oluşabilmektedir. Bu alanlara müdahale edilmesi ile tedavi mümkündür.
3. Değişken Erken Boşalma: Kişi zaman zaman erken boşalma sorunu yaşarken zaman zaman da normal boşalma yaşamaktadır. Yani boşalmalar tutarsız ve düzensiz bir şekilde gerçekleşmektedir. Bu tür erken boşalma genellikle belirli ortamlar, partnerler veya cinsel deneyimlerle ilişkilendirilebilmektedir. En sık izlenen erken boşalma formudur. Çoğunlukla psikolojik nedenlerden kaynaklanmakta ve terapi ile tedavisi mümkün olmaktadır.
4. Subjektif/ Duygusal Erken Boşalma: Erkeğin aslında gerçekte erken boşalma sorunu yaşamadığı ancak toplum baskısı, kültürel sebepler gibi nedenlerle erken boşalma sorununa sahip olduğu düşüncesi ile gelişen durumdur.
Bu türler arasında bazı bireyler birden fazla erken boşalma türünü deneyimleyebilmekte veya zaman içinde erken boşalma türleri arasında geçiş yapabilmektedir. Her bir erken boşalma türü, bireyin deneyimlediği belirtiler ve etkiler açısından farklılık gösterebilmektedir. Ancak, her durumda erken boşalma sorunu, cinsel tatmini etkileyebileceği için oldukça önemlidir ve uygun tedavi yaklaşımları uygulanarak sorunun çözülmesi mümkündür.
Erken Boşalma Belirtileri Nelerdir?
Erken boşalma aslında kişinin boşalma üzerindeki denetim ve kontrolü yitirmiş olması durumu olarak da tanımlanabilmektedir. Bu nedenle erken boşalmayı tanımlamak için “denetimsiz veya kontrolsüz boşalma” terimini kullanmak daha yerinde olur.
Erken boşalmada genellikle süreden bahsedilmektedir. Ancak burada önemli olan çiftlerin cinsel hazza ulaşmalarıdır. Eğer çiftler eş zamanlı olarak cinsel hazza ulaşım sağlayabiliyorlarsa, burada erken boşalmadan bahsetmek doğru olmamaktadır. Ancak cinsel aktivitenin gerçekleşmesi esnasında erkek partnerin boşalmayı kontrol edememesi söz konusu ise burada erken boşalma sorunu akla gelmektedir. Erken boşalmanın belirtileri aşağıdaki gibidir:
• Çoğu zaman veya her cinsel ilişkide vajinaya girdikten bir dakika içinde boşalma gerçekleşmesi
• Boşalmanın geciktirilememesi, engellenememesi
• Boşalmayı kontrol edemeyen erkeklerde cinsel ilişkiye girerken oluşan stres ve kaygı
• Cinsel doyumda azalma
• Suçluluk ve utanç duyma
• Zamanla artan cinsel isteksizlik
• Performans kaygısı
• Cinsel aktiviteleri ertelemek, kaçınmak
• Eşler arasında soğukluk ve diğer problemler
Erken Boşalma Nedenleri Nelerdir?
Erken boşalma sorunu yaşayan bireyler, cinsel açıdan herhangi bir şekilde yetersiz değillerdir. Genellikle sağlam bir ereksiyon elde etmekte zorluk çekmezler ve normaldeki gibi güçlü bir cinsel dürtüye sahip oldukları unutulmamalıdır.
Erken boşalma sorunu yaşayan bireylerin, hızlı boşalmanın dışında başka herhangi bir sorunu pek gözlemlenmemektedir. Ancak, bu sorunun sebepleri arasında psikolojik veya fiziksel etkenler olabileceği muhtemeldir.
Erken boşalmaya neden olan bazı fiziksel faktörlere bakıldığında; genital dolaşımda olan zayıflıklar, hormonal dengesizlik, kullanılan ilaçların yan etkileri, diyabet, hipofiz bezi hastalıkları gibi durumlardan kaynaklanabilmektedir.
Erken boşalmaya neden olan durumlara bakıldığında fiziksel faktörlerin yanında, psikolojik faktörlerin de olduğu ve genellikle psikolojik faktörlerin ağır bastığı unutulmamalıdır. Erken boşalmaya neden olan psikolojik nedenlere bakacak olursak bireysel psikolojik nedenler, ailevi nedenler, ilişki problemleri, performans anksiyetesi, kişilik özellikleri, cinsel mitler, çiftler arasında cinsel performans konusunda gerçekçi olmayan beklentiler, mastürbasyon kültürü olarak sıralanabilmektedir.
Erken Boşalma Yaygınlığı
Partnerli cinsel birliktelik esnasında, eaz bir uyarılma sonucu tam olarak haz noktasına ulaşılmadan kişinin isteğinden önce gerçekleşen boşalma durumu olarak tanımlanan erken boşalma; zaman zaman erkeklerin karşılaştığı bir sorundur. Zaman zaman karşılaşılan bu durum, sürekli hale geldiğinde hem bu sorunu yaşayan bireyin olumsuz duygular yaşamasına hem de ilişkide sorunlar yaşanmasına neden olabilmektedir.
Erkeklerde erken boşalma yaygın görülen bir cinsel sorundur. Utanç duygusundan ve toplum baskısından ötürü bir sağlık uzmanına başvurmayan erkek sayısının fazla olduğu düşünülmektedir, bu nedenle de yaygınlığını belirlemek oldukça zor olmaktadır. Erken boşalma ortalama olarak 18-59 yaş arası her 3 erkekten 1’inde meydana geldiği düşünülmektedir.
Erken boşalma erkeklerde duygusal, psikolojik ve fiziksel sorunlara yol açan, ilişkileri de olumsuz etkileyebilen oldukça zorlayıcı bir durum olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki erken boşalma tedavi edilebilmektedir.
Erken Boşalma Tedavisi
Erken boşalma erkeklerde en sık görülen cinsel işlev bozukluğudur. Erken boşalma türüne göre de tedavi şekilleri farklılık göstermektedir.
Erken boşalmanın tedavisinde, ejekülasyonu (boşalmayı) geciktirecek bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçların bazı yan etkileri olduğu bilinmektedir. Erken boşalma tedavisinde sıklıkla önerilen sprey, krem veya prezervatif çeşitleri, geciktirici etkileri nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu ürünler, lokal anestezik etkili bazı kimyasallar içerdiğinden, penisteki hassasiyeti azaltarak ereksiyon süresini uzatırken, kişinin ilişkiden aldığı hazzı da olumsuz yönde etkileyebilir.
Erken boşalmaya neden olan psikolojik etmenler azımsanmayacak kadar olduğunu bildirmiştik. Bu nedenle erken boşalma cinsel işlev bozukluğunda psikolojik tedavilerin yeri oldukça önemlidir. Bilimsel olarak kanıtlanmış ve onaylanmış bilinen en etkili yöntem bilişsel davranışçı cinsel terapidir. Denetimli boşalma bir beceridir ve terapide amaç bu beceriyi öğretmektir. Davranış terapileri ile de bireye boşalma kontrolünü öğretmek için teknikler ve egzersizler öğretilmektedir. Dur- başla olarak bilinen tedavi tekniği ile erken boşalmanın temelinde yer alan heyecan ve uyarının azaltılması ya da dikkatin dağıtılması prensibini temel almaktadır. Kegel egzersizleri ile penisi kontrol eden kasların geliştirilmesi hedeflenir, böylelikle penisin güçlenmesi ile boşalmanın gecikmesi sağlanmaktadır. Başarılı tedavi, kişinin orgazmı haber veren duyumları net bir şekilde algılamasına yardımcı olmayı içerir. Bu, eşinin de katılımda bulunduğu rahat koşullarda yapılan bir çift terapisi süreciyle kazandırılır.
Erkeğin cinsel duyularına odaklanması ve farkındalığını artırması tedavi sürecinde önemli bir adımdır. Çiftlere yalnızca cinsel birleşmeye odaklanmaktadırlar. Çiftlere sadece bu duruma odaklanmamaları ve daha geniş bir cinsel perspektif geliştirmeleri öğretilmelidir. Ayrıca erkek ve partnerinin, ejakülasyon kontrolünü artırmak için alternatif düşünsel ve davranışsal stratejiler üzerine çalışmaları da oldukça önemlidir.
Tedavide kullanılan antidepresanlar, boşalma süresini uzatarak etki gösterirken, aynı zamanda cinsel isteği ve uyarılmayı azalmasına neden olabilmektedir. Bu durum, bireyde isteksizlik ve cinsel zevkte azalmanın ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Ayrıca antidepresanları bıraktığında sorunun tekrarlama riski mevcuttur, bu nedenle medikal müdahale son çare olarak düşünülebilir.
Görüldüğü gibi erken boşalma tedavisi olan bir sorundur. Öncelikle durumun organik olup olmadığı üroloji tarafından belirlenmeli; eğer gerekli ise tıbbi müdahale uygulanmalı ya da hastalığa (örneğin diyabet) bağlı bir durum ise ilgili tedavi başlanmalıdır. Ancak genellikle erken boşalma durumu, psikolojik kökenlidir. Bu nedenle erkeğin duygu ve düşünceleri ile çalışılmalı; davranışsal olarak tedavi gerçekleştirilmektedir.
Erken boşalma tedavisinde destekleyici yöntemlerden biri de spor ve egzersizdir. Özellikle Kegel egzersizleriyle pelvik taban kaslarının güçlendirilmesi amaçlanır. Bu sayede, kişi ilişki sırasında boşalmanın yaklaştığını hissettiğinde bu kasları kullanarak boşalmayı kontrol altına alabilir ve süreci yönetmesine yardımcı olabilmektedir.
Novis Psikoloji’de Erken Boşalma Tedavisi
Erken boşalma sorunu, zaman zaman erkeklerin hayatlarında baş gösteren bir sorun olsa da bu durumun sürekli olması ilişkilerde, erkeğin psikolojinde büyük bir sorun oluşturmaktadır. Novis Psikoloji olarak durumun hassasiyetini fark ederek; gizlilik ve güven çerçevesinde bir terapi yaklaşımı sunmaktayız.
Cinsel terapi konusunda uzmanlaşmış ekibimiz, erken boşalma problemini hem fiziksel hem de psikolojik boyutlarıyla ele alarak etkili çözümler sunmaktadır. Cinsel terapi konusunda uzman ekibimiz, erken boşalma sorunu ile ilgili geçici çözümler yerine, erken boşalmanın altında yatan nedenleri keşfetmekte ve bu sorunları kalıcı olarak çözmeye odaklanmaktadır.
Erken boşalma sonunu aşmak, sağlıklı ve mutlu bir cinsel yaşama ulaşmak için Novis Psikoloji’ye ulaşabilirsiniz.