EMDR
EMDR Nedir ?
Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR), Dr. Francine Shapiro tarafından geliştirilen psikoterapi yöntemidir. Bilişsel terapiler, davranışçı terapiler, psikodinamik yaklaşım, nörofizyoloji gibi çeşitli yaklaşımdan ögeler barındıran EMDR terapisi sadece göz ile isimlendirilmiş olsa da dizlere uyarım, ses gibi yöntemlerden de yararlanarak duyarsızlaştırma ve yeniden işlemeyi hedeflemektedir.
Emdr tedavisi temelde travmatik deneyimlerin üstesinden gelinebilmesi hedeflenerek oluşturulmuş bir yöntem olsa da yas, panik bozukluk, depresyon, fobiler vb. çeşitli sıkıntılar için de tercih edilen bir tedavi yöntemidir.
EMDR Nasıl Uygulanır?
EMDR tedavisinde geçmiş, şimdi, gelecek olmak üzere 3 yönlü ve 8 aşamalı protokol kullanılmaktadır. Tedavide hedef geçmişteki yaşantıların yeniden işlenme ile duyarsızlaştırılmasını, bugün gözlemlenen semptomların düzenlenmesini, gelecekte karşılaşılacak benzer sorunlara karşı davranışların oluşturulması ve danışanın sorunu ile ilişkili yeni bir bakış açısı kazanmasını sağlamaktır.
Travma Tedavisinde EMDR
Travma genel anlamda beklenmedik bir şekilde oluşarak bizi sarsan olumsuz yaşam olayları olarak tanımlnmaktadır. Yaşanan bu durumlar şoka girme, ne yapacağını bilememe, anlamlandıramama ve çözüme kavuşturulamama hali yaratarak gündelik yaşantıda bireyin hayatında kendini gösterir. Tecavüz, taciz, şiddete maruz kalma ya da şahit olma, kaçırılma, çocukluk çağı yaşantıları, doğal afetler, gündelik hayattaki olumsuz yaşantılar travmaya neden olabilmektedir.
Anlamlandırılamadığı için işlenemeyen bu durumlar çözüme kavuşamadığı için başka sorunlar ile birlikte bireyin hayatında sıkıntı yaratmaya devam edebilir. EMDR terapisi ile işlenememiş bu anıların işlenmesi sağlanır. Yeniden işlemleme ile gündelik sıkıntıların sonlandırılması, pozitif düşüncelerin negatif olanların yerini alması, yeni başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi hedeflenir.
EMDR Protokolü
Öykü:Terapiye geliş nedenleri, sıkıntı yaratan problemlerin kaynağı, terapi hedefleri ve tedavi için planlar oluşturulur.
Hazırlık: Bu evrede EMDR terapisi hakkında danışana bilgi verilir. Danışanın süreci öğrenmesi ve işlemeye hazır bir konuma gelmesi hedeflenmektedir.
Değerlendirme: Müdahele edilmesi hedeflenen anı bu evrede belirlenir. Hedef anıya ilişkin bir resim oluşturularak bu anının danışanda yarattığı olumsuz duyguların, düşüncelerin, beden duyumlarının, belirlenmesi sağlanır. Negatif yaşantılara karşı pozitif inançları belirleyebilmek için danışana destek olunur.
Duyarsızlaştırma: Bir önceki evrede belirlenmiş olan hedef anıların işlenmesine bu evrede başlanır. Danışan engellenmeden çağrışımları dinlenerek gerekli anlarda müdahaleler gerçekleştirilir. Göz hareketleri gibi çalışmalara bu evrede başlansa da danışanın yorulması durumunda bu müdahale yerine başka uygulamalara geçilebilir. Her çalışma sonrasında danışandan geri bildirimler alınarak düşünce ve duyguların durumu belirlenir. Bu evre anı daha az rahatsızlık veren bir duruma gelinceye kadar devam eder.
Yerleştirme: Negatif inançların yerine belirlenen pozitif düşüncelerin pekiştirilerek yerleştirilmesi hedeflenir. Yeni belirlenen pozitif düşünceler üzerine değerlendirmeler yapılır.
Beden Tarama: Bu evrede danışandan kendi bedenini taraması beklenir. Danışanın beden tarama sırasında hissetmiş olduğu olumsuz duyumlar belirlenerek rahatlama sağlanıncaya kadar bu duyumlar işlenir. Olumsuz bir duyumun olmaması durumunda ise rahatlık durumu işlenir.
Kapanış: Bu evrede danışana rahatlamayı sağlayacak teknikler uygulanır, tedavi sonrası oluşabilecek durumlar ve bu durumlarla başa çıkma yöntemleri danışan ile detaylı şekilde konuşulur.
Yeniden Değerlendirme: Yeniden değerlendirme terapinin her seansın başında uygulanan ve bir önceki seansın değerlendirilmesini içeren kısmındır. Geçen sürede yeni bir rahatsızlık durumunun oluşup oluşmadığı sorgulanır. Elde edilen bilgilere göre işlemleme devam ettirilir ya da diğer çalışmalara geçiş yapılır. Hedeflenen davranışsal değişiklikler değerlendirilir.
Emdr Hangi Sorunların Tedavisinde Kullanılır
Aşağıda yer alan durumlar için EMDR tedavisi uygulanabilmektedir.
• Fobiler
• Depresyon
• Kaygı Bozuklukları
• Panik bozukluk
• Yas
• Rahatsız edici anılar
• Ağrı rahatsızlıkları (migren, fibromiyalji)
• Somatik bozukluklar
• Yeme Bozuklukları
• Performans ve sınav kaygısı
• Stres ile başa çıkma
• Kumar Bağımlılığından Kurtulma
• Cinsel / Fiziksel taciz
• Beden algısı bozuklukları
• Travmaya bağlı stres bozuklukları
• Cinsel işlev bozuklukları
• Kompleks travma