Kumar bağımlılığı, bireyin kumara karşı kontrolünü kaybetmesiyle oluşur, kişiyi sosyal, ekonomik ve psikolojik açıdan olumsuz ettiler ve bu alanda ciddi sorunlara neden olabilir. Ancak kumar oynama alışkanlığı bir anda olmaz, bir süreç içerisinde gelişir.
Her psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi kumar bağımlısı kişiler de kendi biricik deneyimleri yaşarlar. Kumara başlama, devam ettirme ve bu davranışı kontrol edememe nedenleri oldukça kişisel bir deneyimdir ancak yaşanılan bu evreler araştırmalar sonucunda benzerlik göstermektedir.
- Farkındalık Öncesi Evresi
Kişi kumar bağımlılığının oluşturduğu şeyin yaşamında yarattığı olumsuzlukların farkında değildir bu evrede. Bunu bir sorun olarak görmez dolayısı ile değişim ihtiyacı da hissetmez. Çevresindeki insanlar bu bağımlılığın bir sorun olduğunu dile getirdiklerinde şaşkınlıkla cevap verirler. Kişiler bu aşamada genellikle tedaviye başvurmazlar, yakınlarının ısrarı ile tedaviye gelirler.
- Farkındalık Evresi
Kişi bu evrede kumar alışkanlığının yaşamında olumsuzluklar ayarttığını, kendisine zarar verdiğini fark etmeye başlar. Ancak bağımlılığı bırakma konusunda isteği yoktur. Zaman zaman değişim isterken bazen de bu değişimi reddeder. Bu evrede kişi kendi rızasıyla tedavi isteyebilir ancak değişim konusunda motivasyon kaybı yaşayabilir.
- Karar Verme Evresi
Kişi artık kumarı bırakmaya isteklidir ve değişim için karar vermiştir. Ancak henüz bir eyleme geçmemiştir. Bu kişi bir eylemde bulunmak için bu evrede kendini hazırlar. Kumar bağımlılığınn hayatı için ciddi bir sorun olduğunun farkındadır ve bu değişimin nasıl olacağı konusunda sorgulamalar yapar.
- Eylem Evresi
Kişi bu evrede, kumarı bırakmıştır ve tekrarlamama konusunda mücadele içerisindedir. Tedaviye başvurduysa tedavisi devam etmektedir ancak bu evrede kişinin kumara tekrar başlama riski vardır.
- Sürdürme Evresi
Kişi eylem evresinde kumar oynamayı, bu evrede ise kumara tekrar başlamamıştır ve kişi bunun için çaba göstermeye devam eder.
- Relaps Evresi
Kişi bu evrede kumara tekrar başlamıştır. Bağımlılıklarda bu evre yaşanabilir ancak önemli bir nokta kişi burada motivasyonunu kaybetmemelidir. Tedavisine devam ediyor oluşu ve çevresindeki destek mekanizmaları önemlidir.
Bağımlılık geliştiren kişiler farkındalık öncesi evre, farkındalık evresi, karar verme evresi, eylem evresi, sürdürme evresi ve relaps evresinde bağımlılık süreçlerini yaşarlar. Tüm bu evrelerde kişinin bağımlılığı bırakma konusunda sosyal çevresi, ailesi destekleyici olmalı ve tedaviye başladıysa kişi tedavisini devam ettirmelidir.
