Psikolojik Testler

Psikolojik sorunlarda danışanlara sunulan psikoterapi desteğinde kullanılan bazı psikolojik testler hakkında…

Rorschach Testi

İsviçreli psikiyatrist Hermann Rorschach tarafından geliştirilen ve verilen yanıtlarla kişilerin ruhsal süreçlerinin anlaşılmaya çalışıldığı projektif bir testtir. Geçmişte ressam olmak isteyen Hermann Rorchach’nın tablolara verilen farklı tepkiler dikkatini çekmiştir. Ayrıca ressam olma hayalinden dolayı arkadaşları tarafından kendisine Klex (mürekkep lekesi) lakabı takılmıştır. Çalışmalarında psikanalizden oldukça etkilenen Rorschach, Bleuler ve Szymon Hens’in mürekkep lekeleriyle yaptıkları imgelem çalışmalarıyla ters düşünde mürekkep lekeleriyle daha fazla ilgilenmeye başlamıştır. Çalışmalarıyla Rorschach’nın özgünlüğü, mürekkep lekeleriyle oluşan testini bir imgelem testi olmaktan çıkarıp kişilik testine dönüştürmesi ve yeni yorumlara şekilleri geliştirmiş olmasıdır.

Hem algılayıcı hem de projektif tutumları hareket geçiren bu test, somut gerçeklikten hareketle bir araya gelen imgelerin açığa çıkmasına izin vermektedir. Rorschach testi bireylerin gerçekliği değerlendirme becerilerini değerlendirirken kişinin algılarına, sıkıntılarına, iç ve dış nesnelerle olan ilişkisine, düşlemlerine ve duygularına dair izler verir. Rorschach testi 10 kart ve kartta bulunan somut desenlerden oluşmaktadır. İlk kart siyah; 8., 9., ve son kart renkli iken 2. ve 3. Kartlar siyah ve kırmızı renkleri içermektedir.

Bireylerin zihni süreçlerinin kendilerine has ruhsal faaliyetlerini ortaya koyması ve bunu yaparken de bireyselliklerini yitirmemelerine fırsat sunan Rorschach testinin temel özelliklerinden biri her kartın bir yandan somutken bir yandan tam belirli olmayışıdır. Böylelikle oluşturulan tasarımlar kişinin ruhsal dünyasına dair daha çok bilgi vermektedir. Ruhsal işleyişe bütünsel olarak bakılmasını sağlayan bu test bireylerin ruhsal çatışmalarına, kullandığı savunma düzeneklerine, duygulanımsal dünyasına ve ego işleyişine dair bilgi vermesi amacıyla kullanılmaktadır. Ek olarak kişilik düzeyi, psikoterapide çalışılacak sorunsallar ve psikopatolojik tanıya yönelik ipuçları vermektedir.

Tematik Algı Testi (TAT)

1935 yılında Murray tarafından geliştirilen bu testte kişilerin anlattıklarıyla davranışları arasında bağ olduğu hipotezinden yola çıkılmıştır. Bireylerin ihtiyaçlarına, motivasyonlarına ve duygularına yönelik bilgiler sunan bir testtir. Gizil ve örtük içerik, savunma düzenekleri ve kişilik işleyişine dair bilgiler sunan bu test çeşitli görsellerden oluşmakta ve kişilerden gösterilen görsellerden hareketler bir hikaye oluşturmaları istenmektedir. Bazı kartlar hem kadın hem erkeklere verilirken bazı kartlar sadece kadın veya erkeklere verilmektedir. Özetle Tematik Algı Testi kişilerin, kişilik özelliklerine ve öz geçmişlerine, duygusal süreçlerine, kişilerarası ilişkilerine, motivasyonlarına ve olası psikopatolojik durumlarına dair anlayış geliştirmek için uygulanmaktadır.

Tematik Algı Testi, genellikle klinik psikologlar, psikiyatristler, danışmanlar ve diğer ruh sağlığı profesyonelleri tarafından kullanılır. Ancak, testin kullanımı ve yorumlanması uzmanlık gerektirir, çünkü bireylerin anlatıları subjektif ve derinlemesine analiz gerektirebilmektedir.

Bizimle İletişime Geçin

Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) nedir?

MMPI tüm dünyada en yaygın biçimde kullanılan kişilik testidir. Kişilik yapısını anlamayı sağlayan ve tedavi planlamasını destekleyen, kalem ve kağıt ile uygulanan kişilik testidir. 556 maddeden oluşan bu test kişinin toplumsal ve bireysel uyumu objektif biçimde ölçmeyi hedefler. Klinik amaçlarla kullanılır ve birden fazla hastalığın değerlendirilmesine olanak sağladığı için çok yönlüdür.

MMPI kimlere uygulanır?

16 yaş üstü ve en az orta eğitim düzeyindeki kişilere uygulanır.

WISC-4 (Wechsler Çocuklarda Zeka Ölçeği – Dördüncü Sürümü)

WISC-4, çocuklar için geliştirilen bir zeka testidir. 1980 yılında David Wechsler tarafından geliştirilen WISC-R’ın daha güncel versiyonu olan WISC-4 çocuğun zeka seviyesini belirlemek, bilişsel yeteneklerini değerlendirmek, bilişsel alanlardaki güçlü ve geliştirilebilir yanlarını fark etmek amacıyla uygulanmaktadır. Dünyada ve Türkiye’de geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları tamamlanmış, bu alanda en yaygın olarak kullanılan zeka testidir.

WISC 4 kimlere uygulanabilir?

6 yaş ve 0 ay- 16 yaş 11 ay aralığındaki çocuklara Türk Psikologlar Derneği tarafından verilen sertifikaya sahip olan uzman psikologlar tarafından uygulanabilir.

WISC-4 testi hangi yetenekleri ölçer?

Test sözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızı becerilerini ölçmektedir. Bu ölçülen alanların saptanmasında 10 temel alt testten faydalanılırken, gerektiğinde 5 ek test de uygulanabilmektedir. Ölçümlenen alanlar ışığında çocuğun zihinsel yetersizlikten üstün zekalılığa kadar bilişsel potansiyeli hakkında bilgi edinirken; aynı zamanda test sonucuna göre çocuğun dikkat, dürtüsellik, hafıza, sosyal bilgi, konsantrasyon, motor beceri gibi konularda da genel gözlemler de raporda yer almaktadır. Böylelikle çocuğun güçlü yanları ve güçlendirilmesi gereken yanlar keşfedilerek uygun programlarla çocuğun gelişimi desteklenebilmektedir.

WISC-4 hangi durumlarda kullanılıyor?

WISC- 4 testi genellikle psikiyatrist tarafından tanıya yardımcı olarak, okulda uyum problemleri ya da akademik başarısızlık gibi durumlar söz konusu olduğunda okul ya da öğretmenin yönlendirmesi ile, çocuğun yaşıtlarına göre olumlu ya da olumsuz bir şekilde farklı olduğunun gözlemlendiği durumda, zihinsel potansiyelinin öğrenilmesi koşulu olan durumlarda (örneğin davranış problemlerinin zihinsel kaynağının araştırılması) uygulanmaktadır.

WISC-4 nasıl uygulanır?

WISC-4 zeka testi yaklaşık 1.5- 2 saat sürmekle birlikte, çocuğun bilişsel yapısına bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir. Burada esas olan çocuğun rahat hissetmesi ve uygun ortamda testin gerçekleşebilmesidir. WISC-4 testi 2 oturumda tamamlanmaktadır. İlk görüşmede aile ile bir ön görüşme yapılır, aynı gün çocuğa test uygulanır ve ilk oturum tamamlanır. İkinci oturumda da aileye geri bildirim verilmektedir. Kurum ya da okulun testi istemesi durumunda; ailenin onayı alınarak kapalı zarfla test sonucu paylaşılmaktadır. Testin tekrarlanması istendiğinde, en az 1 yıl geçmesi gerekmektedir.

WAIS (Wechsler Yetişkinler İçin Zeka Testi)

WAIS yetişkinler için geliştirilmiş bilişsel ve zihinsel yeteneklerin ölçümlendiği bir zeka testidir. 1980’li yıllardan başlayarak zekayı ölçmek önem kazanmış, bu amaçla da bireysel zekâ ölçeklerine yenileri eklenmiş ya da var olan ölçekler yeniden yapılandırılmıştır. Günümüzde yetişkinlerin bilişsel yeteneklerini değerlendirmek için en sık kullanılan testlerin başında, David Wechsler’in geliştirdiği Wechsler Zekâ Ölçekleri gelmektedir.

WAIS testi kimlere uygulanabilir?

16 yaş üzeri bireylere, bu testi uygulamaya yönelik eğitimlerini tamamlamış uzmanlar tarafından uygulanabilmektedir.

WAIS testi hangi yetenekleri ölçer?

WAIS testi sözel ve performans olmak üzere 2 ana bölümden oluşmaktadır. Sözel bölümde bireyin kelime dağarcığı, genel bilgi düzeyi, anlama yeteneği, aritmetik becerileri, benzerlikleri kavrama yeteneği ve sayı dizisi oluşturma becerilerini değerlendirilirken; performans bölümünde ise görsel-mekansal algılama, problem çözme yetenekleri, el-göz koordinasyonu ve pratik zeka gibi alanlar değerlendirilir.

Sözel ve performans testlerinin değerlendirilmesi 4 endeks alanı ve 14 alt test ile sağlanmaktadır. Bireyin bilişsel yeteneklerini ortaya çıkarılması ile bütünsel bir zeka profili oluşturulması hedeflenir.

WAIS testi hangi durum ya da alanlarda kullanılıyor?

WAIS; eğitim, işe alım süreci, kişisel gelişim, klinik ortamlar gibi geniş bir kullanım alanına sahiptir. Testin sonucu; bireyin güçlü ve geliştirilmesi gereken zihinsel yetenekleri ile ilgili detaylı bir yol haritası sunmaktadır. Eğitim sürecinde olan bir bireyin gelişimine katkı sağlamak amacı ile uygulanabilir. Klinik ortamlarda ise, bireylerin zihinsel işlevlerini değerlendirmek, varsa zihinsel bozuklukların teşhisine yardımcı olmak ve ayrıca bireysel psikoterapi sürecinin şekillenmesinde önemli bir araçtır. Bireyin problem çözme becerileri, mantıksal düşünme becerileri, pratik zeka gibi alanların değerlendirilmesi sağlandığından işe alım süreçlerinde de etkin bir şekilde kullanılmaktadır.

WAIS testi ne kadar sürer?

WAIS zeka testi yaklaşık 1.5 – 2 saat sürmekle birlikte, bireyin bilişsel yapısına bağlı olarak farklılık gösterebilmektedir.

Moxo Dikkat Testi nedir?

MOXO Sürekli Performans Testi 6 yaş ve üzeri çocuklar ve yetişkinlerde DEHB, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunu teşhis etmeye yarayan bilimsel ve klinik olarak onaylanan bir testtir. MOXO dikkat eksikliği, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivitenin dört ana bileşeni olan dikkat eksikliği, dürtüsellik hiperaktivite ve zamanlamayı bilgisayar üzerinden ölçülmektedir. MOXO Dikkat testi yaklaşık olarak 18 dakika sürmektedir, bu testin içerisinde görsel ve işitsel çeldiriciler bulunmaktadır ve dikkati ölçmeyi sağlamaktadır. MOXO testinin güvenilirliği %90 oranındadır. MOXO Dikkat Testi uzman hekim ve psikologlar tarafından uygulanmaktadır.

Moxo Dikkat Testi kimlere uygulanabilir?

Eğer çocuğunuzda bu belirtiler varsa;

Derslerinde çalışmasına rağmen başarılı olamıyorsa
Ders çalışırken odaklanma ve dikkat problemi yaşıyorsa
Kıpır kıpır hareket halindeyse, sık sık düşme, yaralanma yaşıyorsa
Okula geç kalıyorsa
Unutkanlık yaşıyorsa
Çok konuşuyor ve karşıdakinin sözünü kesiyorsa

Genç ve Yetişkinlerde şu belirtiler varsa;

Okulda dersleri dinleyemiyorsa, çabuk sıkılıyorsa
Toplantıda dikkati dağılıyorsa
Aceleci davranıyorsa ve sabırsızsa
Hızlı konuşuyorsa ve fazla hareketliyse
Sınavlarda stres yapıyor ve zamanlama sorunu yasıyorsa
İş hayatında istenen başarıyı sağlayamıyorsa
Trafikte dikkatini toplayamaması sebebiyle kaza yapıyorsa
Eşyalarını kaybediyorsa
Sık sık unutkanlık yaşıyorsa

Bu gibi durumlarda MOXO Dikkat Testine başvuralabilimektedir.

Bilgisayar üzerinden yapılan testlerin avantajları

Objektiflik: Objektif ve somut bir sonuç vermesi bu testin en büyük avantajıdır.

Ölçülebilirlik ve Doğruluk: Kişinin dikkatini ölçmede bilgisayarlı testler doğru sonuç vermektedir.

Doğrudan Değerlendirilebilme: Test öncesi kişinin herhangi bir ilaca veya test hazırlığına ihtiyacı yoktur.

Hızlı Sonuç: Test sonlanır sonlanmaz “online” hızlı sonuç alınır.

Erken Tanı ve Tedavi

Türkiye de DEHB %7 ve %12 aralığında görülmektedir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite genellikle ilkokul çağı dönemlerinde fark edilir. İlkokul döneminde öğrenme, dikkat, dürtüsellik ve zamanlama alanında sorunlar gözlemlenmektedir.

DEHB nöro gelişimsel bir bozukluk olarak kabul edilmektedir. Beyinde dopamin kimyasalının düşük olduğu bilinmektedir. Bu sebeple erken tanı önemlidir, bütüncül bir yaklaşım ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite tedavi edilebilir. Aksi takdirde ilerleyen süreçlerde okul ve iş hayatında problemlere yol açabilmektedir. Moxo Dikkat Testi hem çocuk ve ergenlere hem de yetişkinlere uygulanmaktadır.